TÀI ỨNG ĐỐI CỦA Đỗ KHAC CHUNG

TÀI ỨNG ĐỐI CỦA Đỗ KHAC CHUNG

Đỗ KHẮC CHUNG (CÒN GỌI LÀ TRẦN KHAC CHUNG) QUÊ ở Giáp Sơn (nay thuộc Hải Hưng). Ông sinh vào khoảng giữa thế kỷ XIII, do có nhiều công lao trong hai cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên (năm 1285 và 1288) nên được vua ban quốc tính họ Trần.

 

>>Luyện thi Violympic những mẹo hay

 

Mùa xuân năm At Dậu – 1285, có hai đạo quân Nguyên, một từ Chiêm Thành tiến ra do Toa Đô chỉ huy và một từ phía bắc tràn xuống do chủ tưống của giặc là Thoát Hoan cầm đầu, cùng nhất loạt đánh phá hòng bóp nát nước Đại Việt. Tướng của nhà Trần chịu trách nhiệm ngăn bước tiến của Toa Đô là Trần Kiện đã hèn nhát đầu hàng. Tình hình chiến sự rất phức tạp và hoàn toàn bất lợi cho quân đội nhà Trần.

 

>>Luyện thi Violympic toán lớp 6

 

Ngày 12 tháng Giêng năm At Dậu (1285), quân giặc tiến đánh Gia Lâm, Vũ Ninh, Đông Ngàn (nay thuộc Bắc Ninh), bắt được quân ta, thấy người nào cũng thích hai chữ “Sát Thát” (giết giặc Thát Đát, tức giặc Nguyên) chúng tức lắm nên giết hại rất nhiều. Chúng kéo đến Đông Bộ Đầu (dôc Hàng Than – Hà Nội ngày nay) và dựng một lá cờ rất lớn. Vua Trần muốn sai người đi thăm dò tình hình giặc nhưng chưa biết sai ai. Quan giữ chức Chi hậu cục thủ là Đỗ Khắc Chung chạy đến tâu rằng:

  • Thần tuy là kẻ bất tài, hèn mọn nhưng xin được đi.

Vua mừng lắm, gật đầu:

  • Biết đâu trong ngựa kéo xe muôi lại có ngựa kỳ ngựa ký ấy!

(Y nhà vua muốn nói: không ngờ trong đám ngựa kéo xe chở muối – chỉ những loại ngựa thường, không thề dùng vào chiến trận được – lại có loài ngựa quý và ngựa tốt như thế).

Nhà vua bèn sai Khắc Chung đem thư đến doanh trại quân Nguyên vò xin giảng hòa. Tướng giặc là 0 Mã Nhi hỏi:

  • Vua nước ngươi vô lễ, sai người thích chữ “Sát Thát”, khinh nhờn quân thiên triều, lỗi ấy to lắm!

Khắc Chung đáp:

  • Chó trong nhà nếu có cắn người lạ thì lỗi không phải do chủ của nó. Quân dân nước tôi vì lòng trung thành tức giận mà tự thích chữ vào tay, quốc vương tôi có biết đâu. Tôi là hầu cận, sao việc ấy lại không có?

Nói rồi, giơ cánh tay cho xem. 0 Mã Nhi nói:

  • Đại quân ta ở xa đến đây, nước ngươi sao không trỏ ngược giáo đến ra mắt, mà lại chống cự mệnh lệnh? Lấy càng bọ ngựa ra mà chống lại bánh xe, rồi sẽ ra sao?

ĐỖ Khắc Chung trả lời:

  • Hiền tướng không theo kế sách của Hàn Tín bình nước Yên ngày xưa, đóng quân ở đầu địa giới, đưa thư tín trước, nếu không chịu hòa hiếu mới là có lỗi. Nay đem quân bức nhau, có khác gì như người ta nói “muông thú cùng đường sẽ cắn lại, chim cùng lốì phải mổ lại”, huống chi là ngưòi?

Ô Mã Nhi nói:

  • Đại quân ta mượn đưòng nước ngươi để đi đánh Chiêm Thành, vua nước ngươi nếu đến gặp nhau thì trong cõi yên ổn, không xâm phạm mảy may, nếu cứ cố chấp thì trong khoảnh khắc núi non sẽ thành đất bằng, vua tôi sẽ thành cỏ mục!

Khi Đỗ Khắc Chung đã vê rồi, Ô Mã Nhi nói với các tướng tả hữu của mình rằng:

  • Người ấy đương lúc bị uy lực áp chế mà lòi nói, sắc mặt vẫn tự nhiên, không hạ thấp danh giá của chủ, không nịnh hót ta làm Nghiêu, thật khéo ứng đối. Nước nó có người giỏi, chưa dễ đánh lấy được.

0 Mã Nhi bèn sai người đuổi theo, nhưng không kịp.

Tháng 4 năm 1289, triều đình định công ban thưởng, Đỗ Khắc Chung được ban quốc tính họ Trần. Tháng 12 năm 1293, ông được bổ chức An phủ sứ ỏ kinh đô. Tháng 10 năm 1303, ông được thăng chức Nhập nội hành khiển (ngang với Tể tướng).

 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *