Lý và Trần thi Lão giáo

Lý và Trần thi Lão giáo

Không phải dễ dàng lắm khi nêu ra quy luật của quá trình chuyển từ các Nử thần thành các vị thần được dân gian tôn vinh là Mẫu thần (Quốc Mầu, Thánh Mầu và vương Mẫu).

>Khóa học violympic toán 4

Tuy nhicn vái những trưòng họp vừa dẫn ra ổ trên, thì đa phần đó là các vị thần linh gắn liền vói các hiện tượnq thiên nhiên, vũ trụ được người đòi gắn cho chức năng sáng tạo, báo trợ và che chồ cho sự sóng cúa con người. Đó là tròi, đất, sông nước, rửng núi thành Mảu Thiên, Mẫu Dịa, Mầu Thoải và Mẫu Thượng Ngàn, Thần núi Tam Đảo, núi Ngọc Trản ỏ Hue và núi Linh Son ỏ Nam Bộ.ư

Các Mẫu củng cổ gốc tích nhân thần, trong đó tuyệt            đại   đa số   là

các Thái Hậu, Hoàng Hậu, Công Chúa, nhửng người khi sống đều tài giỏi, có công lao lổn vói dân với nưổc, khỉ mất hiển linh và được tôn vinh là Quốc Mầu, Vưong Mảu.

>>Xem thêm các bài văn hay

về cội nguồn và bản chát thì việc thò Nử thần và Mâu thần vừa nêu trên đcu thuộc tín ngưỡng thờ thần cua người Việt Nam, mà nhà khảo cứu Toan Ánh dã gọi là Đạo Thò Thần. Đó là việc thà cúng Thố Công, Thần Tài, các Thánh Sư, Thành Hoàng, các vị thản “Tứ Bắt Tử’’, các thần núi, thần sông, thần hồ, thần biến, các vị anh hùng dân tộc được phong thần

Từ việc thò Nữ thần, Mầu thần đến các Mẫu Tam Phủ, Tứ Phú là một bước phát triển vồ nhiều mặt. Tác nhân của sự phát triển áy khống chỉ có nhân tố nội sinh mà cả ngoại sinh nứa, trong đó trước nhất phải kể tới ảnh hưỏng Đạo giáo Trung Quốc.

Đạo Mẩu Tứ Phủ so với tín ngưỡng thò Thần đã có            bước    phát

triến đáng kể về tính hệ thống của nó. Trưỏc nhát, một tín ngưỡng vốn tán mạn, rời rạc, nay bưóc đầu có một hệ thống tương đối nhất quán về điện thần vói các phủ, các hàng tương đối rõ rệt. Một điện thần với hàng mấy chục vị đã dần quy về một vị thần cao nhất là Thánh Mầu Liễu Hạnh.

Tín ngưởng thò Mẫu, một tín nguõng dân gian bưóc đầu đả chứa đựng nhủng nhân lố về một hệ thống vũ trụ luận nguyên sơ,

một vũ trụ thổng nhất chia thành bón miền do hỏa thân bốn vị thánh Mẫu cai quản. Đó là miền tròi (Mẫu Thiên), miềm đắt (Mẫu Địa), miền sông biển (Mầu Thoải) và miền núi rửng (Mầu Thượng Ngàn). Một tín ngưỡng bước đầu thể hiện một ý thức nhân sính, ý thức về Phúc, Lộc Thọ, ý thức cội nguồn, dân tộc, lòng yêu nước, một thứ chủ nghĩa yêu nuóc đã được linh thiêng hóa mà Mẩu chính ià biểu tượng cao nhất.

Một tín ngưỡng dân gian đả bước đầu hình thành một hệ thống thờ cúng trong các đền phủ, những nghi ìễ đã đuợc chuẩn hóa, trong đó Hầu bóng (Lên dồng) và lễ hội “tháng Tám giỗ cha, tháng Ba giỗ mẹ” là một điển hình.

Tắt nhiên, bên cạnh đó đạo Mẩu Tam Phủ, Tứ Phủ còn ẩn chứa nhiều yếu tố của tín ngưỡng, ma thuật dân gian, nhứng sắc thái và biến dạng địa phương, khiến nguòi mói bước vào tìm hiểu lĩnh vục này cảm thấy như bị lạc vào một thế giói thần linh hỗn độn, tuỳ tiện, phi hệ thống.

Để tủ tục thò Thần, Nủ Thần và Mau Thần phát triển lên thành Đạo Mầu Tam Phủ, Tứ Phủ thi những ảnh hường của Đạo giáo Trung Quốc có vai trò quan trọng. Theo nhiều nhà nghiên cứu, Đạo giáo Trung Hoa du nhập vào nuớc ta khá sóm, ít nhất cũng trong thời Bắc thuộc. Thòi Đinh, Tiền Lê, Lý và Trần thi Lão giáo là một trong “Tam giáo đỏng nguyênNhà vua tùng đứng ra tấn phong cho các đạo sĩ, trong các trưòng thi cũng có các đề nói về Đạo giáo, nhiều người trong hoàng tộc cũng là các đạo sĩ. Lý thuyết Lão gia đã ăn sâu vào ý thức nhiều trí thức đương thời, nhiều ma thuật, phương thuật của Đạo giáo lan truyền trong nhân dân. Đán thòi Lê, Nho giáo thịnh đạt, Đạo giáo không được coi trọng, nhưng triết lý cũng như phép thuật của nó không phải không lưu hành rộng rãi. Điển hình là vỉệc vua Lê Thần Tông đã cho phép Trần Lộc lập ra Nội Đạo Tràng.

Đạo Mau và các tín ngưỡng dân gian khác tiếp thu ảnh hưởng của Đạo giáo Trung Quốc về nhiều phương diện. Đó là các quan niệm về tự nhiên, dồng nhất con người với tự nhiên, về quan niệm Tứ Phủ, Tam Phủ, một số vị Thánh của Đạo giáo thâm nhập vào

Mr^WN

diện thần TÚI Phủ, nhu Ngọc Hoàng, Thái Thượng Lão quân, Nam Tào, Bắc Đẩu

Trong đạo giáo Trung Hoa không có quan niệm Tam phủ mà chỉ có Tam quan (Thiên quan, Địa quan, Thủy quan), mà đứng đầu là các vị nam thần. Phải chăng khái niệm Tam quan Trung Hoa đã trơ thành Tam phủ của Đạo Mầu Việt Nam? Thế còn Nhạc phủ cũng có nguồn gốc thò vị thần núi của Trung Hoa được tiếp nhận vào điện thần Đạo Mẫu và trỏ thành Tứ phủ ?

Đó còn là các truyện thần tiên huyền ảo, các phép thuật mang tính phù thủy để trù tà ma Ngay lễ thức Lcn đồng tuy mang sắc thái đạo Mẫu Việt Nam rõ rệt nhưng không phái không chịu những ảnh hường của hình thức nhập đồng của Đạo giáo Trung Quổc. Chính những ảnh hường này, một mặt, giúp dạo Mầu “lên khuôn”, hệ thống hóa và bước đầu mang tính phổ quát nguyên lý Mẫu, Mẹ, nhưng mật khác cũng làm tăng thêm tính ma thuật, phù thủy mà vốn trong dân gian đã từng tiềm ẩn.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *